Sensitief, en dan?

Hoog sensitiviteit is geen diagnose en is dan ook niet te genezen. Medici en therapeuten praten snel in die termen en geven je het gevoel dat er van alles niet goed aan je is. Erachter komen dat je hoog sensitief bent, betekent niet dat je er dan ook iets aan moet doen. Dat wordt anders als je er echt problemen mee hebt, bijvoorbeeld te veel stress of angst ervaart, die zo erg zijn dat je dagelijkse functioneren in het gedrang is gekomen.

Een nieuwe bril
Nu je weet dat je hoog sensitief bent, kun je je misschien makkelijker erbij neerleggen dat je bent zoals je bent. En dat je goed genoeg bent. Je kunt er vanaf nu mee stoppen energie te steken in pogingen jezelf te veranderen om net zo te worden als de minder sensitieve medemens. Dat leidt alleen maar tot frustraties en je doet jezelf tekort. Je bent nu eenmaal zoals je bent en iemand proberen te zijn die je niet bent, gaat je vroeg of laat opbreken. Als je jezelf accepteert, minder hoge eisen aan jezelf stelt en minder negatief over jezelf oordeelt, ga je vanzelf beter voor jezelf zorgen. I.p.v. proberen je gevoeligheid te negeren, verstoppen of genezen, kun je je beter gaan richten op het aanpakken van overprikkeling en het maken van keuzes die bij jou passen.

Als je jezelf en je leven door de bril van hoog sensitiviteit beziet, vallen er waarschijnlijk veel puzzelstukjes op zijn plaats. Je bent immers je hele leven al sensitief. Het kan zijn dat je gevoelens en ervaringen uit je jeugd in het licht van je gevoeligheid moet houden om het een plaats te geven. Op die manier kun je pijn uit het verleden verwerken. Als je nu in een crisis zit, kun je de kennis over je sensitieve zelf misschien gebruiken om het voortaan anders te gaan doen.

Als je eenmaal gewend bent aan jezelf zoals je werkelijk bent, kun je je ´gave´ gaan ontdekken. Misschien ontdek je nieuwe dingen die je met je gave kunt doen, privé of op je werk. Misschien sla je een heel nieuwe richting in je leven. Of je ontdekt nieuwe passies in je zoektocht naar manieren om tot rust te komen. Maar er hóeft helemaal niet, je bent vrij om ermee te doen want je wilt.

Zorg goed voor jezelf
De meeste hoog sensitieve personen (hsp’s) hebben de neiging zichzelf niet op de eerste plaats te zetten als het gaat om hun zorgzaamheid. Ze vinden het minder belangrijk, of zelfs egoïstisch, om goed voor zichzelf te zorgen. Mogelijk is dat bij jou ook zo. Vooral bij vrouwen die ook nog moeder zijn, speelt dit sterk. Hsp’s willen anderen niet te kort doen en hen geen schade berokkenen of pijn doen omdat ze dat moeilijk kunnen aanzien, maar vergeten daarbij zichzelf vaak. Het helpt misschien je te realiseren dat als je goed voor jezelf zorgt, je hele omgeving daar wel bij vaart. Dus: niet te hoge eisen stellen aan jezelf maar je grenzen bewaken, je eigen tekortkomingen accepteren en rekening mee houden. Probeer een neutrale en vriendelijke houding t.a.v. je zelf aan te nemen en activiteiten te zoeken waar jij je hart echt in kwijt kunt.

Voor jezelf zorgen begint bij je lichaam: eet op tijd, draag kleding waar je je thuis in voelt, een voetenbadje voor je koude voeten, en bouw regelmatig en voldoende rust in je dagelijkse ritme om te overprikkelen. Zoek niet onnodige prikkelende situaties op en wind je vooral niet teveel op als iets niet gaat zoals je wilt. Je bent ook maar een mens, niemand is perfect en dat verlangt ook niemand van je!

Is hoog sensitiviteit te genezen?
Hoog sensitiviteit is geen ziekte. Het is een aangeboren eigenschap en je kunt er dus ook niet van genezen. Vaak zul je te horen krijgen dat je maar moet leren je minder druk te maken en je maar wat eerder naar bed moet gaan als je zo snel moe bent, jezelf moet harden om weerbaarder te worden, je er gewoon even doorheen moet of zelfs dat je antidepressiva nodig hebt omdat je zo gevoelig type bent. Hoog sensitiviteit is echter geen ziekte! Door chronische overprikkeling en overbelasting kun je echter wel ziek wórden en daarbij speelt je eigenschap natuurlijk wel een rol maar van sensitief zijn word je niet ziek.

Er wordt vaak overwogen antidepressiva te gaan slikken om zo minder angstig te worden en meer energie te krijgen. Ook worden er weleens rustgevende medicijnen voorgeschreven als je teveel spanning vasthoudt. Als je door chronische overprikkeling en belasting ziek bent geworden, is dit wellicht noodzakelijk maar wees voorzichtig. Voor je het weet ben je je leven lang medicijnen aan het gebruiken om je eigenschap te “genezen”. Zeker de antidepressiva hebben veel bijwerkingen en je kunt er moeilijk mee stoppen. Het kan best zijn dat je ze een tijdje nodig hebt maar pas er voor op je leven eromheen te gaan inrichten. Het is toch van de gekke dat wij medicijnen moeten gaan slikken om de steeds veeleisender maatschappij bij te kunnen houden. Waar zit dan eigenlijk het probleem?

Emotionele overgevoeligheid
Een deel van de hsp’s zijn op emotioneel gebied extreem gevoelig, ofwel overgevoelig. Ze reageren zeer heftig emotioneel op bepaalde situaties. Ze voelen zich snel buitengesloten, niet goed genoeg, afgewezen, tekort gedaan etc. Vaak zit hier veel angst bij en oude pijn. Dit soort overgevoeligheden vallen buiten de natuurlijke variatie, zijn niet meer ‘normaal’ . Je kunt hier zeer veel hinder van ondervinden. Ze zijn vaak ontstaan in de loop van je leven bovenop je aangeboren gevoeligheid. Je bent weliswaar gevoelig geboren, maar het is een beetje doorgeschoten. Je hebt bijvoorbeeld je gedrag aangepast en emoties weggestopt en af en toe barst dat dan uit. Dit doorschieten is wel te verminderen door aandacht te besteden aan de diepere oorzaken van je overgevoeligheden.

Eigenwaarde
Een goede eigenwaarde is een kracht. Een slechte eigenwaarde maakt je kwetsbaar. Doordat in onze cultuur gevoeligheid als een zwakte beschouwd wordt, hebben veel hsp’s een negatief zelfbeeld. In de ogen van veel minder gevoelige mensen, zijn hoog gevoelige mannen immers de typische “mietjes” en hoog gevoelige vrouwen de “zeuren”. Het is dan ook niet zo gek dat hsp’s er (onbewust) van overtuigd zijn geraakt, dat zij minder waard zijn dan “normale” mensen omdat ze al vroeg het gevoel hebben gekregen dat ze niet normaal zijn. Ze hebben door dit negatieve zelfbeeld een gekleurde kijk op zichzelf: Wel de dingen opmerken die je niet goed kan en je positieve kanten wegmoffelen. Als hsp´s zichzelf door de neutralere bril van hun eigenschap gaan zien, stellen ze meestal hun zelfbeeld bij en stijgt hun eigenwaarde, en daarmee hun kracht en weerbaarheid, aanzienlijk. Een betere eigenwaarde kun je bereiken door beter voor jezelf op te komen, door assertiever te zijn en je grenzen beter aan te geven en te bewaken. Kortom jezelf belangrijker maken.

*hsp: Hoog Sensitief Persoon