Sociaal vaardig

Omdat hsk’s* in sociale situaties vaak overprikkeld raken, komen ze nogal eens onvoldoende toe aan experimenteren op sociaal gebied. En omdat hsk’s over het algemeen al een emotionelere natuur hebben dan andere kinderen, lopen ze een groter risico sociaal/emotioneel achterop te raken. Ouders en leerkrachten maken zich (terecht) zorgen op dit vlak.

De meeste hsk’s hebben duidelijk een voorkeur voor overzichtelijke en vertrouwde situaties en kijken eerst de kat uit de boom alvorens zelf mee te doen. Groepen vinden ze moeilijk, helemaal als er ook nog gepresteerd moet worden. Daardoor lopen ze een groter risico om negatieve sociale ervaringen op te doen. Het is van belang voor de ontwikkeling en het zelfvertrouwen van het kind dat je dit zoveel mogelijk voorkomt.

Thuis
De eerste en meest belangrijke sociale structuur waar je kind van leert, is de thuissituatie. Hoe er thuis met elkaar wordt omgegaan, bepaalt voor een belangrijk deel wat een kind ook elders zal doen in vergelijkbare situaties. Kijk dus eens kritisch naar je eigen gedrag en hoe dit uitwerkt op je kind.

Oefen met je kind thuis in veilige situaties. Maak er een gewoonte van oogcontact te maken en te luisteren als iemand tegen je praat. Laat in de praktijk zien dat je respect voor anderen opbrengt en praat open over hoe je zelf de dingen aanpakt en waarom. Geef het goede voorbeeld. Moedig je kind aan met opbouwende kritiek en door te luisteren naar het kind als het ergens problemen mee heeft. Geef het kind het gevoel dat je het ondersteunt in pogingen die het onderneemt en dat je dingen kunt oplossen en verbeteren voor jezelf.

Vriend(innet)jes
Vriendschappen zijn voor een hsk belangrijk en ze zijn loyale en trouwe vrienden. Ze hebben voldoende aan één hechte vriendschap maar die ene is dan ook wel essentieel. Misschien is het nodig hen hierbij te helpen. Als ouder kun je bijvoorbeeld niet meer dan één vriend(innet)je tegelijk thuis laten spelen. Of samen met je kind naar een ander kind toestappen om te vragen of het wil spelen.

En je kunt de leerkracht vragen je kind in de kleinste groepjes in te delen of bij een kind zetten die het goed ligt. Je zult je kind ook moeten aanmoedigen op sociaal gebied dingen uit te proberen en zijn mond open te doen. Dit kan bijvoorbeeld door van tevoren te bespreken of te oefenen wat je kunt zeggen of samen op iemand toestappen terwijl je je kind het woord laat doen.

Loyaliteit
Kinderen willen, en hsk’s hebben dat extra sterk, loyaal zijn met hun ouders en vriendjes. Sommige kinderen gaan te ver in het aanpassen om bij de groep te horen en doen hun eigenheid geweld aan. Loyaliteit met ouders gaat ook meestal heel ver en dat gaat onbewust. Kinderen kopiëren gedrag van ouders, zelfs als ze te horen krijgen op school dat dat niet juist is of er zelf anders over denken. Als je als ouder negatief bent over de school of leerkracht, breng je je kind in een onmogelijke situatie. Loyaliteit is nuttig en hoort bij normale sociale structuren, zolang het niet ten koste gaat van het kind. Als het kind zich gevoelsmatig in allerlei bochten moet wringen, geeft dat veel interne prikkels en krijgt het kind niet de ruimte die het nodig heeft zijn/haar eigenheid te ontdekken. Blijf kritisch kijken naar je kind en zijn/haar motieven om iets te doen/laten en ben je ook bewust van je eigen rol. Vaak is het al genoeg om je kind duidelijk te maken dat jij ook niet perfect bent en dat je soms ook niet zo gelukkig bent met hoe jij bepaalde dingen aanpakt en dat het kind het gerust anders mag doen.

Op school
Hoog sensitieve kinderen (hsk’s*) onderpresteren onder druk en zij voelen zich snel onder druk gezet. Naar school gaan, is voor hsk’s vaak een hele kluif. Zodra je kind naar school gaat, krijgt het te maken met leerkrachten die een stukje van de begeleiding van je kind overnemen. Soms gaat dit vanzelf goed. Ervaren leerkrachten en leerkrachten die zelf ook hoog gevoelig zijn, voelen meestal aan hoe jouw kind het best benaderd kan worden. Als het niet helemaal vanzelf gaat, is het jouw taak als ouder je kind hierin bij te staan door de leerkrachten te helpen de goede strategie voor jouw kind te kiezen. meer

Training sociale vaardigheden
Trainingen sociale vaardigheden of temperament-counselling zijn te overwegen al kunnen dat soort trainingen juist ook weer extra belastend zijn. Het heeft pas zin als het kind ook zelf gemotiveerd is om iets aan zichzelf te veranderen. Daarom zijn dergelijke trainingen vaak pas zinvol vanaf c.a. 10 jaar. Kinderen leren op zo’n training d.m.v. spelletjes en het rollenspelen hoe ze dingen anders aan kunnen pakken. Ook leren ze op zo’n cursus “open” naar hun omgeving te kijken i.p.v. hun eigen negatieve projectie van een situatie te gebruiken.

*hsk: Hoog Senstieif Kind.