"Ook zo gevoelig?"

Philippine Bronkhorst
©2006-2009

  home>kinderen>op school

Hsk's op school.

Hoog sensitieve kinderen onderpresteren onder druk en zij voelen zich snel onder druk gezet. Veel hoog sensitieve kinderen vinden sociale situaties op school zo moeilijk dat het hun ontwikkeling belemmert.

Op school worden hoge eisen gesteld aan hsk’s* en dat is niet alleen een gevolg van de prestatiedruk. In een schoolsituatie zijn er nu eenmaal veel snelle veranderende situaties, veel indrukken, en is er continu een sociale druk. De grote hoeveelheid prikkels is voor hsk’s een hele kluif en ze raken veelvuldig overprikkeld/overweldigd. Hierdoor komen sommige hsk's zelfs nauwelijks aan leren toe en onderpresteren ze in hun schoolwerk. Soms zijn kinderen op school heel anders (onzeker, verlegen, gesloten, angstig) dan thuis en voelt het zich onveilig. Als dit in de weg staat van plezier hebben op school en hen uitput, is het wellicht nodig om hulp in te roepen.

Buitenbeentje.
Meestal krijgen hsk's* het gevoel een buitenbeentje te zijn en raken nogal eens gefrustreerd in hun eigen onvermogen te doen wat andere kinderen zo makkelijk lijken (aan) te kunnen. Ze worden ook nogal eens gepest en gaan zich minderwaardig voelen. Het gevaar is dat ze zich helemaal in zichzelf terugtrekken en/of niet meer mee willen doen met het sociale gebeuren en buiten de groep vallen. Hsk’s hebben juist een grote behoefte aan sociaal contact maar hebben hierbij vaak ondersteuning nodig van een volwassene. Voor een hsk is het belangrijk tenminste enkele volwassenen te hebben waarin het vertrouwen heeft waar het op terug kan vallen.

 

Vermijd al te veel druk.
Kinderen zitten vol energie
en zullen er wel komen.

Begeleiders die voortdurend ingrijpen
-die opjagen en uitdagen,
die preken en straffen,
denken dat ze goede burgers maken.

Maar in wezen vernietigen ze zelfvertrouwen en roepen minachting op.

Weet wanneer je moet ingrijpen en hoe,
doe het vriendelijk, duidelijk,
vlot en respectvol,
en laat het kind daarna los.

Tao van het moederschap

Kom op voor je kind.
Naar school gaan, is voor hsk's* vaak een hele kluif. Zodra je kind naar school gaat, krijgt het te maken met leerkrachten die een stukje van de begeleiding van je kind overnemen. Soms gaat dit vanzelf goed. Ervaren leerkachten en leerkrachten die zelf ook hoog sensitief zijn, voelen meestal aan hoe jouw kind het best benaderd kan worden. Als het niet helemaal vanzelf gaat, is het jouw taak als ouder je kind hierin bij te staan door de leerkrachten te helpen de goede strategie voor jouw kind te kiezen. Als je als ouder staat voor je kind, voelt het zich veiliger. Ook op school.

Tips voor leerkrachten.
Hier vind je een lijstje van tips die je de leerkracht, naast informatie over de eigenschap, zou kunnen geven:

  • Realiseer je dat in elke klas enkele sensitieve kinderen zitten.
  • Realiseer je dat overprikkelende situaties erbij horen en dat hsk’s daarvan leren maar bedenk ook dat teveel of te sterke negatieve ervaringen de eigenwaarde omlaag halen.
  • Hsk's zijn meestal slecht aanstuurbaar, ze lijken je niet te hebben gehoord doordat hun gedachten elders waren. Dit is geen onwil, het is voor hsk's extra moeilijk lang op te letten. Het helpt hen er af en toe weer even "bij te halen". Als het je lukt hun interesse te wekken en hun aandacht te houden, doen ze meestal heel enthousiast mee.
  • Laat je niet misleiden door een hsk die zich steeds afzondert en geen behoefte lijkt te hebben aan contact met anderen. Tenzij ze echt moeten bijkomen van een overprikkelde gebeurtenis, is de keus die ze maken om zich af te zonderen een negatieve keus. Ze schamen zich snel en proberen overprikkelelde toestanden te voorkomen, of ze durven niet op anderen af te stappen. Help het kind een handje en je zult zien hoezeer het ervan opbloeit!
  • Herken de overprikkeling in de kinderen voor het uit de hand is gelopen en stuur hierin bij. Denk eraan dat ook het senstieve kind momenten nodig heeft om even bij te komen en dat dit niet altijd in de pauzes op het schoolplein gebeurt.
  • Zoek naar de beste strategie om met overprikkeling van elk kind om te gaan. Dat werkt het best als je dat samen met het kind en ev de ouders doet. Als het kind weet wat het aan je heeft en wat het moet doen in een bepaalde situatie, is de kans kleiner dat het weer fout gaat.
  • Bied structuur. Als het kind weet wat er komen gaat, raakt het minder snel overprikkeld. Geef een hsk bij voorkeur niet als eerste een beurt maar laat het eerst even de kat uit de boom kijken. Het werkt averechts om het kind proberen te beschermen door details achterwege te laten. Voor hsk’s geldt nog meer dan voor andere kinderen: wees duidelijk en consequent.
  • Realiseer je dat senstieve kinderen onder druk slechter presteren (tijdsdruk, iemand die toekijkt, sociale druk van klasgenootjes, etc.) en ga ervan uit dat hun tempo lager ligt. Dit lage tempo zegt niets over of ze iets wel of niet beheersen. Misschien kun je de hoeveelheid werk iets aanpassen?
  • De complexiteit van een taak of de manier waarop die wordt opgedragen kan al voor (te)veel druk zorgen. Herhaal de instructies nog een keer samen met het kind. Het helpt ook om de taak op te delen in kleinere stapjes.
  • Probeer een vriendschap met minimaal één ander kind aan te moedigen. Overleg ev met de ouders. Zet hsk’s liever niet steeds bij andere kinderen in groepjes. Hsk’s kunnen beter uit de voeten in één op één situaties dan in groepen.
  • Aanmoeding is van groot belang. Met een klein zetje kunnen ze enorm groeien maar ze durven vaak niet de eerste stap op eigen kracht te zetten. Ze gedijen het best met vriendelijke en respectvolle aandacht. Neem de tijd hen te leren kennen.

*hsk: Hoog Sensitief Kind.