(hoog)sensitiviteit bij
kinderen.
Ook 10-20% van de
kinderen is hoog sensitief maar zij zijn geen
mini-versies van hoog sensitieve volwassenen. Ze
reageren en denken als kind en je moet ze ook als
kind blijven benaderen. Als kind zijn zij wel al
“anders” en worden dan “hoog
sensitieve kinderen (hsk’s)”,
“open”, “hooggevoelig”,
“overggevoelig” , intuïtief, of ook wel
“nieuwetijdskinderen” genoemd.
 Intense beleving.
Hoog sensitieve kinderen beleven alles wat er om
hen heen gebeurt intenser dan andere kinderen. Ze
schrikken snel, zijn snel geïrriteerd en kunnen
zich extreem druk maken over details die een
ander niet eens opmerkt. Ze winden zich bijv. op
als iets niet precies gaat zoals het hoort te
gaan en hebben soms hele rituelen die afgewerkt
moeten worden. Hsk's* proberen op die manier grip
te krijgen op de wereld die hen overweldigt.
Hsk’s hebben meestal een diep gevoelsleven
voor hun leeftijd, zijn zich scherper bewust van
emoties en gevoelens van anderen, kunnen op jonge
leeftijd denken over levensvragen, hebben vaak
een sterke fantasie. Algemeen kun je zeggen dat
hsk’s hierdoor sneller en heftiger
overprikkeld raken door alles wat er op hen af
komt, thuis of elders. Kinderen reageren
verschillend op overprikkeld zijn. Sommige
reageren heftig emotioneel, theatraal of
aggressief. Anderen klappen totaal dicht en
kunnen niets meer (verlegen, geremd). Weer
anderen lijken wel continu de overprikkeling op
te willen zoeken waardoor ze slordig, rusteloos
en chaotisch worden. Hsk's zijn wel sneller
angstig. Vooral als zij onverprikkeld zijn,
kunnen ze volledig blokkeren of zelfs paniekerig
worden. Echter, als het kind voldoende grip op de
"enge" situatie heeft en met enige
aanmoediging, verdwijnen hun angsten meestal.
Concentratie.
Alle hsk's* hebben een probleem met de aandacht.
Ze zijn snel afgeleid. Doordat ze heel veel
dingen opmerken, is het moeilijk kiezen wat hun
aandacht krijgt. Hsk's zijn vaak in gedachten met
zoveel dingen tegelijk bezig waardoor hetgeen ze
aan het doen waren, niet af komt. Het is echter
niet altijd het geval, ze kunnen op andere
momenten juist extreem geconcentreerd met iets
bezig zijn. Ze hebben dan ook geen
concentratiestoornis maar alleen veel moeite de
aandacht te verdelen en daarbij prioriteiten te
stellen. Ze hebben daardoor een (te) laag
werktempo op school of worden (te) dromerig
genoemd. Hsk's hebben meestal een rijke fantasie
waarin ze helemaal kunnen opgaan, ze zijn ahw
snel afgeleid door hun innerlijke wereld. In
hoeverre een kind kan leren onder druk te
presteren, sneller door te werken of iets te doen
wat niet hun interesse heeft, hang ook samen met
andere karaktereigenschappen zoals het
doorzettingsvermogen.
Geen stoornis!
Hoog sensitieve kinderen groeien op in een
maatschappij waarin hoge eisen aan hen worden
gesteld. Op jonge leeftijd moeten zij allerlei
testen ondergaan en wordt er heel precies
bijgehouden hoe het zich ontwikkelt. Zodra een
kind niet aan het “normale” beeld
voldoet, en dit geldt meestal voor hsk’s*,
loopt het het gevaar onterecht een (negatief)
label opgeprikt (bv. leerstoornissen, adhd) te
krijgen. Echter, hoog sensitiviteit is geen
afwijking, daarvoor worden er veel te veel mensen
met de eigenschap geboren. Hoog sensitieve
kinderen (hsk’s) zijn NIET in beginsel
“verlegen”, “niet-sociale”,
“niet-aanstuurbare”,
“bangelijk“, of
“geremde” kinderen en hebben ook
geen ad(h)d. Ze kunnen wel gedrag vertonen wat
lijkt op een stoornis, maar nooit doorlopend en
alleen als zij overprikkeld zijn.
Karakter.
Hoogsensitive kinderen hebben onderling uiteraard
ook veel verschillen. Andere
karaktereigenschappen, het temperament en eerdere
ervaringen spelen ook een belangrijke rol. Het
ene kind wordt teruggetrokken en durft weinig,
het andere kind lijkt verslaafd te raken aan
overprikkeling. Vooral ervaringen die sensitieve
kinderen hebben waarbij ze overprikkeld waren,
maken veel indruk, en zijn daarom zeer vormend in
de ontwikkeling van hun karakter en zelfbeeld.
Aangezien dit meestal negatieve ervaringen zijn,
dreigt de balans bij deze kinderen vaak door te
slaan naar de negatieve kant. Daarbij hebben ze
ook nog de natuurlijke neiging erg kritisch te
zijn ten opzichte van zichzelf wat de eigenwaarde
niet ten goede komt. Als gevolg hiervan hebben ze
vaker een negatief zelfbeeld.
Jongens en meisjes.
Er zijn evenveel jongens hoog sensitief als
meisjes. Wel uiten jongens overprikkeling vaker
door middel van aggressief gedrag en meisjes
huilen vaker of vertonen extreem
aanpassingsgedrag. Jongens hebben van nature meer
energie en zijn daardoor minder snel door hun
energie heen. Ook culturele aspecten spelen een
rol. In onze westerse maatschappij wordt
gevoeligheid vaker als zwak beschouwd, vooral bij
jongens. Waarschijnlijk komt het daardoor dat
hooggevoelige jongens op school nogal eens gepest
worden.
Erfelijk.
Tenslotte, hoogsensitiviteit is voor een
belangrijk deel erfelijk. Ben je zelf hoog
sensitief, dan is de kans groot dat je kinderen
het ook zijn. En andersom, als je kind hoog
sensitief blijkt, ben jij of je partner het
mogelijk ook. En vaak heb je tussen (groot)
ouders, ooms en tantes ook sensitieve personen.
*hsk: Hoog Sensitief Kind.
|
