"Ook zo gevoelig?"

Philippine Bronkhorst
©2006-2010

home>wat is hoog sensitiviteit>wetenschap

Wetenschappelijke basis

Eigenlijk weet iedereen wel dat mensen verschillen in gevoeligheid. Het is bijna een open deur dat niet iedereen hetzelfde is. Ook artsen weten dat de ene patiënt gevoeliger is voor bv medicatie of behandeling dan anderen. Misschien dat er daarom ook niet echt onderzoek is gedaan naar het bestaan van dat soort dingen. Het is er gewoon.

Hoog sensitiviteit is geen ziekte op zich dus er is in die zin ook geen wetenschappelijke basis die een diagnose "hoogsensitiviteit" rechtvaardigt. Je kunt dan ook niet spreken van behandeling, in de zin van het genezen van de gevoeligheid. Je vindt dan ook weinig verwijzingen naar hoog sensitiviteit in de medische literatuur. Gevoeligheid, sensitiviteit is eigenlijk een veelomvattend begrip. Soms wordt ermee bedoelt dat iemand empathisch is. Vaak gaat het over fysieke gevoeligheid, bv voor stoffen of bepaalde kwetsuren. Meestal bedoelt men sociaal-emotionele gevoeligheid en daar komt ook die negatieve lading vandaan. Het gaat immers om overreacties op emotioneel gebied die te maken hebben met een of andere gevoelige plek in iemands persoonlijkheid. Gebeurtenissen die je emotioneel gevoelig raken en plots emoties als verdriet, verzet of eenzaamheid oproepen, waarna onnodig heftig gereageerd wordt. Hebben we het over dergelijke gevoeligheden, dan komen we op het gebied van de psychologie.

Er zijn studies die aantonen dat er verschillen zijn tussen mensen in bv. gevoeligheid voor pijn, stoffen, medicijnen, koffie. Zo worden er ook neurologische verschillen gevonden die te maken hebben met dat soort verschillen in gevoeligheid. Ook is er aangetoond door hersenonderzoek dat de ene persoon meer aanleg heeft voor angst dan anderen. Gevoeligheid voor stress blijkt al voor de geboorte te ontstaan.

Elaine Aron.
De term "high sensitive person" is geïntroduceerd door E. Aron. Ze is een Amerikaanse wetenschapper (gepromoveerd) die onderzoek doet op het gebied van sociale psychologie. Daarnaast heeft zij ook een eigen praktijk voor psychotherapie. Zij heeft wetenschappelijk onderzoek gedaan naar hoog sensitiviteit en zelf jarenlange ervaring als psychotherapeut. Ze heeft vele publicaties op haar naam staan in vaktijdschriften. Haar boeken over hoog sensitiviteit zijn erg bekend. Hierin verwerkt zij haar wetenschappelijke bevindingen en haar ervaring als therapeut, tot boeken voor een breed publiek. Zoals het meeste psychologisch onderzoek, is het vooral observationeel onderzoek.

sensitieve persoonlijkheidstype.
In de psychologie, maar ook in management boeken en assessments,  wordt vaak gesproken van verschillende persoonlijkheidstypen. Er zijn verschillende classificaties. Bekend is bijvoorbeeld het enneagram, Myer-Briggs indicator, … Deze classificaties gaan uit van gedrag. In PTypes classificatie, komt ook het  sensitieve persoonlijkheidstype voor. De eigenschappen daarvan zijn: voorkeur voor het bekende, belangrijk vinden hoe anderen over hun denken, eerst denken dan doen, beheerst en beleefd, kiezend voor sociale rol in gezelschap, gesloten. Dit plaatje komt ruwweg overeen met de eigenschappen van een hsp, maar gaat eigenlijk alleen sociaal-emotionele gevoeligheid. En dat is precies de gevoeligheid die je gedurende je leven ontwikkeld door wat je meemaakt.